Daire (Dayereh)

Solmaz adlı İranlı bir kadının doğum çığlıklarıyla açılan Daire, İran'da erkek çocuk bekleyen bir erkeğe yapılabilecek en son şeyi yapmış, ona bir kız çocuk doğurmuştur. Kızının başına geleceklerden korkan annesi, çocuğun cinsiyetini erkek tarafından gizlemeye karar verir. Bu arada Maedeh, Arezou ve Nargess hapishaneden yeni çıkmışlardır ve Nargess'in çocukluğunu geçirdiği köye dönmek istemektedirler; ancak bu kadarını bile istemek, 'yalnız' (yani yanlarında herhangi bir erkek bulunmayan) kadınlar için fazla görülmektedir. Film, bu üç kadından sonra odağına yine hapishaneden yeni çıkmış bir kadın olan Pari'yi, Pari'nin arkadaşı hemşirelik yapan Elham'ı, 'yalnız' bir anne olan Nayereh'yi ve fahişelik yapan Mojgan'ı alarak 'çemberi' tamamlar.

İran'da gösterimi yasaklanmış olan ama bizim iki yıl önce İstanbul Film Festivali'nde seyretme imkânı bulduğumuz Jafar Panahi'nin 2000 yapımı filmi Daire, biraz gecikerek de olsa bu ay vizyona giriyor. Daire, sekiz ayrı kadının pek de sıradan olmayan günlük hayatlarından birer kesit sunarak, İran'da bir kadın olarak yaşamanın nasıl bir şey olduğunu tüm ürperticiliğiyle perdeye yansıtan bir film.