Ed Harris

Dört kez Oscar ödülü adayı ve Altın Küre ödülü sahibi ABD'li sinema oyuncusu, yazar ve film yönetmeni.

Harris, The Rock, The Right Stuff, The Abyss, Glengarry Glen Ross, Apollo 13, Pollock, A Beautiful Mind, National Treasure: Book of Secrets, Enemy at the Gates ve The Truman Show başta olmak üzere beğenilen bir karakter oyuncusudur.

Biyografi

İlk Yıllar ve Özel Yaşamı

Harris, New Jersey'e bağlı Tenafly şehrinde doğdu. Annesi Margaret seyahat acenteciliği yapmaktaydı. Babası Robert L. Harris ise ABD'nin ünlü şarkıcısı Fred Waring'in korosunda bulundu ve Şikago Sanat Enstitüsü'nün kitap bölümünde çalıştı. Kendisinden büyük kardeşi Robert, daha küçük olan kardeşinin adı Spencer'dır. Harris presbiteryan kilisesine bağlı orta bir sınıf ailenin çocuğu idi.1969 yılında Tenafly Lisesi'ni bitirdi. Lisede Amerikan futbolu oynadı ve takım kaptanlığı yaptı. Harris lisede yıldız bir atletti ve bu sayede 1969'da Columbia Üniversitesi'ne devam etti. İki yıl sonra ailesi New Mexico'ya taşındı. Bu arada Harris'te asıl ilgisinin ve yeteneğinin oyunculukta olduğunu keşfetti ve tiyatrolarda bulunmaya başladı. New Mexico Üniversitesi'nin drama çalışmaları bölümüne kaydoldu. Yerel tiyatrolarda bir çok başarılı rolden sonra Los Angeles, Kaliforniya'ya gitti ve Kaliforniya Sanat Enstitüsü'nde (California Institute of the Arts) eğitime başladı. Harris aktris Amy Madigan'la 1983 yılından bu yana evlidir. Çift; Lily adında bir kız çocuğuna sahiptir.

Kariyeri

Harris'in ilk önemli rolü Charles Bronson'ın da rol aldığı Borderline idi. Knightriders filminde motorsikletli bir King Arthur benzetmesini oynadı. 1983 yılına gelindiğinde aktörün yıldızı parlamıştı. Bu yıl astronot John Glenn rolünü The Right Stuff filminde başarıyla canlandırdı. 12 yıl sonra yine uzay çalışmalarını anlatan Apollo 13 filminde canlandırdığı NASA direktörü Gene Kranz rolüyle En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu dalında Oskar ödülüne aday oldu. Diğer Oskar adaylıkları 1999, 2001 ve 2003 yıllarında The Truman Show, Pollock ve The Hours filmleri ile oldu. David Cronenberg'in A History of Violence filminde acımasız bir mafya çalışanını, Ben Affleck'in yönettiği, Casey Affleck ve Morgan Freeman'ın da rol aldığı Gone, Baby, Gone filminde bir polis memurunu canlandırdı. 2007 yılında National Treasure: Book of Secrets filminde Mitch Wilkinson rolünde göründü.

Harris ayrıca televizyon için çekilen roman uyarlamaları olan Riders of the Purple Sage (1996) ve Empire Falls yapımlarında (2005) oynadı. Harris 2000 yılında kendisinin başrolünde oynadığı ve yönetmenliğini üstlendiği ABD'li ressam Jackson Pollock'ın yaşamını anlatan Pollock filmiyle En İyi Erkek Oyuncu dalında Oskar adayı oldu. Diğer bir portre rolünü ise 19. yüzyılda Nikaragua Başkanı oan ABD'li William Walker'ı canlandırdığı Walker filminde oynadı. Oliver Stone'un Nixon filminde Watergate skandalı figürü E. Howard Hunt rolünü ve Copying Beethoven filminde Ludwig von Beethoven rolünü başarıyla canlandırdı. Harris, tiyatro kariyerini de bırakmayarak bir çok tiyatro yapımında yönetmenlik ve oyunculuk yaptı. Neil LaBute'nin tek kişilik oyunu Wrecks ile New York Halk Tiyatrosu'nda sahne aldı. Wrecks 'in ilk gösterimi İrlanda'da bulunan Cork Everyman Tiyatrosu'nda yapılmıştı.

Filmografisi

2000'ler

• The Way Back, 2010 
• Once Fallen,2009
• Touching Home, 2008 
• Gone Baby Gone, 2007
• Cleaner, 2007
• Copying Beethoven, 2006
• Empire Falls TV dizisi, 2005
• Winter Passing, 2005
• A History of Violence, 2005
• Radio, 2003
• The Human Stain, 2003
• Masked and Anonymous, 2003
• The Hours, 2002
• A Beautiful Mind, 2001
• Buffalo Soldiers, 2001
• Enemy at the Gates, 2001
• Pollock, 2000
• The Prime Gig, 2000
• Waking the Dead, 2000

• The Third Miracle, 1999
• Stepmom, 1998
• The Truman Show, 1998
• Absolute Power, 1997
• The Rock, 1996
• Eye for an Eye, 1996
• Nixon, 1995
• Apollo 13, 1995
• Milk Money, 1994
• China Moon, 1994
• The Stand TV dizisi, 1994
• The Firm, 1993
• Needful Things, 1993
• Glengarry Glen Ross, 1992
• Paris Trout, 1991
• State of Grace, 1990

• Jacknife, 1989
• The Abyss, 1989
• To Kill a Priest, 1988
• Walker, 1987
• The Last Innocent Man, 1987
• Code Name: Emerald, 1985
• Alamo Bay, 1985
• Sweet Dreams, 1985
• Swing Shift, 1984
• Places in the Heart, 1984
• A Flash of Green, 1984
• The Right Stuff, 1983
• Under Fire, 1983
• Creepshow, 1982
• Knightriders, 1981
• Dream On!, 1981
• Borderline, 1980

• Adaylık: En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu, Apollo 13, 1995
• Adaylık: En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu, The Truman Show, 1998
• Adaylık: En İyi Erkek Oyuncu, Pollock, 2000
• Adaylık: En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu, The Hours, 2002

• Adaylık: En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu, The Truman Show, 1999
• Adaylık: En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu, The Hours, 2003

• Adaylık: En İyi Erkek Oyuncu, Mini dizi/TV filmi Empire Falls, 2005

• Adaylık: En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu - Sinema filmi, Jacknife, 1990
• Adaylık: En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu - Sinema filmi, Apollo 13, 1996
• Kazandı: En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu - Sinema filmi, The Truman

• Adaylık: En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu - Sinema filmi, The Hours, 2003
• Adaylık: En İyi Erkek Oyuncu, Mini dizi/TV filmi Empire Falls, 2006