'?eytan'ı ?eytan çarptı

15.11.2000



Sinema tarihinin en iyi gerilim filmlerinden "?eytan" (The Exorcist) çekileli tam 26 sene oldu, ama film üzerine dönen tartışmalar tam olarak sona ermedi. Filmin lanetli olduğundan tutun da, yönetmen William Friedkin’in setteki dengesiz davranışlarına kadar birçok söylenti günümüze kadar ula?mayı başardı. Söylentilerin ne kadarı gerçek, ne kadarı yalan hala bilinmiyor, fakat filmin çekim a?amasında yönetmen ve oyuncuların birçok badire atlattığı da yadsınamaz bir gerçek. ışte size tüm zamanların en başarılı korku filmlerinden "?eytan" (The Exorcist) hakkında bilmeniz gereken 20 ilginç ayrıntı... 1. Kitabın yazaraı William Peter Blatty "?eytan"ı 1971 yılında, 40’lı yıllarda yapılmış gerçek bir ?eytan çıkarma ayiniyle ilgili bir yazı okuduktan sonra yazmaya başladı. The Washington Post gazetesinde yayınlanan haberde, ?eytan’ın ele geçirdiği sanılan 14 yaşındaki bir çocuğun, çığlıklar atarak sinir krizleri geçirmesinden, ağıza alınmayacak küfürler edip Latince konu?masına kadar birçok ürkütücü olaydan bahsediliyordu. 2. Annesinin ölümünden sonra kitap üzerinde çalışmayı bırakan Blatty, bir süre sonra annesinin ruhundan olduğuna inandığı bir mesaj aldı. Mesajı, kitaba devam etmesini gerektiren bir ışaret olarak kabul eden yazar zorla da olsa kitabını bitirdi. 3. "?eytan"ı yönetmeleri için Mike Nichols, Arthur Penn, Peter Bogdanovich ve John Boorman’a teklif götürüldü. Boorman, hikayenin bir çocuğa ışkence edilmesini konu aldığını düşünerek, teklifi reddetti. Ama daha sonra çekilen devam filmi "?eytan II"nin yönetmenliğini üstlenmekten geri kalmadı. 4. Blatty, içine ?eytan giren Regan’ın ateist annesi Chris MacNeil’ı, mahalleden kom?usu olan Shirley MacLaine’den esinlenerek yaratmıştı. Warner Bros.’un bu rol için uygun gördüğü oyuncu adayları listesi ise şöyleydi: Audrey Hepburn, Anne Bancroft ve Jane Fonda. Jane Fonda rolü, "Neden bir stüdyo böyle kapitalist bir saçmalığı film yapmak ister?" mesajıyla geri çevirdi. 5. Blatty, "?eytan"da, Regan’ın annesi Chris’in film içinde rol aldığı diğer filmin prodüktörü olarak küçük bir rol de almıştı. 6. ?eytan tarafından ele geçirilen Regan McNeil rolü için 500’den fazla kız başvurmu?tu. Linda Blair, görüşmeler sırasında 12 yaşındaydı. Yazar Peter Biskind’e göre, Blair’in rolü almasını şu konu?ma sağlamıştı: William Friedkin: "The Exorcist" kitabı ne hakkında? Linda Blair: ?eytan'ın ele geçirdiği ve çok kötü ?eyler yapan küçük bir kızla ilgili. 7. William Friedkin’in davranışları "?eytan"ın çekimleri sırasında öylesine dengesiz hale gelmışti ki, set ekibi onu "Çatlak Willy" diye çağırıyordu. 8. Friedkin’in oyunculara karşı davranışı da ghiç normal değildi. Hatta bir keresinde, "Oyuncularla çalışmaktansa kütüklerle çalışmayı tercih ederim" bile demışti. "?eytan"ın setinde oyuncuları canlı tutmak için, olur olmadık zamanlarda silahını ate?liyor ve "Sapık" (Psycho) gibi filmlerin tüyler ürpertici müziklerini son seste çalıyordu. 9. Chris MacNeil’i canlandıran Ellen Burstyn’in, filmde Regan’dan yediği darbe sonucu düşmesinin ardından attığı acı dolu çığlık, rol gereği değil, gerçekti. Burstyn’i tutan teller o kadar sıkı bağlanmıştı ki, aktris rol gereği düşmesi yüzünden kalıcı bir bel sakatlığı geçirdi. Gerçekçi çığlıktan çok memnun kalan "Çatlak Willy" ise Burstyn’e yardım edeceğine, filmi çekmeye devam etti. Aktris daha sonra yaptığı açıklamalarda, "Hayatımda hiç bu kadar kızmamıştım" diyordu. 10. Prodüksiyon sırasında "?eytan" lanetli olarak anılmaya başlandı. Rahip Damien Karras’ı canlandıran Jason Miller’ın oğluna bir motorsiklet çarptı. Linda Blair’in büyükbabası ve Max Von Sydow’un kardeşı çekimler sırasında, oyunculardan Jack Mac Gowran ise çekimlerden birkaç hafta sonra öldü. Set yandı, set çalışanlarından bir ışçinin ayak parmaklarından biri koptu. Blatty’nin sekreteri hastalanıp yataklara düştü. Herkes bunun ?eytan’ın mı, yoksa Tanrı’nın mı ışi olduğunu tartışmaya başlamıştı. Friedkin’in ise konu?ulanlara aldırdığı bile yoktu. "Bu ölümlerin, '?eytan'ın lanetiyle alakalı olduğunu söylemek gerizekalılıktan başka bir?ey değil" diye kestirip attı. 11. Jason Miller, uzun yıllar sonra "Hız Tuzağı II"de (Speed II) oynayacak olan Jason Patrick’in babasıydı. 12. Filmin me?hur çarmıha gerilme, kusma ve örümcek yürüyüşü sahneleri için, Linda Blair’in yerini dublör Eileen Deitz aldı. 13. ?eytan çıkarma sahnelerinde, oyuncuların ağzından çıkan soğuk hava buharları daha gerçekçi gözüksün diye, Friedkin yatak odasını bir çeşıt buzdolabı haline getirdi. Bu sahneler için et fabrikalarında getirilen soğutucular kullanılmıştı. 14. Ayin sahnesinde Linda Blair’ı havalandırmak için piano telleri kullanılmıştı. Friedkin ise uzun bir süre bu sahneyi manyetik alanlar kullanarak gerçekle?tirdiklerini öne sürdü. 15. Filmin müziklerini bestelemek için "Görevimiz: Tehlike"nin (Mission: Impossible) bestecisi Lalo Schifrin’le anlaşılmıştı ama Friedkin, bestecinin "kuru gürültü" olarak adlandırdığı müziğinden o kadar nefret etti ki, ilk dinlediğinde bantı dışardaki araba parkına fırlattı. 16. Friedkin’in müzik arayışları, Warner Music’in başkanının kendisine piyasaya sürülmemış albüm ve demo’ları dinletmesiyle sona erdi. Friedkin, Mike Oldfield’in "Tubular Bells"inin açılış notalarını duyar duymaz aradığı müziği bulduğunu ilan etti. 17. ?eytan’ın sesini sağlayan aktris Mercedes McCambridge, filmdeki garip ses tonlarını, aşırı sigara içmek, çiğ yumurta ve çürük elma yemek ve ellerini arkadan yatak çar?aflarıyla bağlatmak suretiyle elde etmışti. Friedkin daha sonra onun için, "Her ?eyi yapmaya hazırdı" diyecekti. 18. Film gösterime girdiğinde Katolik Kilisesi, ?eytan tarafından ele geçirildiklerini düşünen ve yardım isteyen insanların akınına uğradı. İskoç Katolik Kilisesi’nden bir temsilci ise, "filmi seyretmektense, domuz pisliğinde banyo yapmayı tercih edeceğini" açıkladı. 19. "?eytan"ın video kaset olarak satılması 1984 yılında çıkan bir kanunla İngiltere’de yasaklandı. İngiliz Film Sınıflama Kurulu (BBFC) yapılan açıklamada, "Sorun hikayenin korkutucu olması değil, ama konunun değindiği temalar ve bu temaların çok sert bir ?ekilde ışlenmesi" diyordu. Özet olarak, film gerçekten çok başarılıydı. 1999’a gelindiğinde "?eytan" nihayet, 18 ya? sınırlaması getirilerek ve kesilmeden piyasaya sürüldü. BBFC’nin fikrini değıştirmesinin altında filmin video kasetinin şimdiye kadar hiçbir izleyicide herhangi bir kötü etkiye yol açmamış olmadığının kanıtlanması yatıyordu. 20. Kitabın yazarı Blatty, 26 yıl boyunca Friedkin’e, kitaptaki final sahnesini de filme eklemesi için yalvardı. Çünkü filmin finalinde belirsizlik hakim olmasına rağmen, insanların ?eytan’ın kazandığını düşünmeleri onu çok üzüyordu. Friedkin en sonunda yazarın isteğine boyun eğdi ve film yeni bir isimle tekrar yayınlandı: "?eytan: Yönetmenin Kurgusu" (The Exorcist: The Director's Cut)


Haberde Adı Geçenler

En Son Haberler


>> >> '?eytan'ı ?eytan çarptı

Haberler


Vizyondaki Filmler