Van'daki Kırgızlar Berlin'de
11.02.2006
|
Ben Hopkins (sağda), Van'daki Kırgızların ilginç öyküsünden Afganistan'da çektiği bir belgesel sırasında haberdar olmuş. |
İngiliz yönetmen Ben Hopkins'in Berlin Film Festivali'nde gösterilen filmi 'Ölü Bir Koyundan Yararlanmanın 37 Yolu', Van'ın Erciş ilçesine bağlı Ulupamir Köyü'ndeki Kırgızları anlatıyor
Önceki gün başlayan 56. Uluslararası Berlin Film Festivali'ne 18 bin profesyonel sinemacı ve 3 bin 800 gazeteci katılıyor. Dünyanın en önemli festivallerinden biri kabul edilen Berlin'in programında bu yıl Türkiye'den film yer almıyor. Kanımca bunun en önemli nedenlerinden biri son yıllarda ülkemizde üretilen filmlerin genellikle ya 1 milyon ya da 10 bin izleyiciye hitap etmeleri ve Türkiye'de sadece birkaç yönetmenin 'festival filmi' çekiyor olması.
Futbol takımlarımız Avrupa kupalarından elenince, nasıl kadrosunda Türk futbolcuların yer aldığı yabancı takımlarla ilgileniyorsak, Berlin'de de yurtdışında yaşayan Türk yönetmenlerin çektikleri filmlere ya da doğrudan veya dolaylı olarak Türkiye'yi konu alan filmlere yöneliyoruz.
Forum bölümünde yer alan, İngiliz yönetmen Ben Hopkins'in '37 Uses for a Dead Sheep' (Ölü Bir Koyundan Yararlanmanın 37 Yolu) adlı filmi, Van'ın Erciş ilçesinin Ulupamir Köyünde yaşayan Kırgızları anlatıyor.1998 yılında tanıştığım ve Gezici Festival'de 'Simon Magus' ve 'Thomas Katz'ın Dokuz Yaşamı' adlı filmlerini gösterdiğimiz Ben Hopkins, birçok kez ülkemize konuk olmuştu.
Kırgızların zorlu yolculuğu
Afganistan'da 'Footprints' adlı belgeselini çekerken varlıklarından haberdar olduğu Kırgızların Türkiye'de son bulan çok ilginç bir öyküsü var.19. yüzyılın sonunda, Ruslar ve İngilizler tarafından, Rus İmparatorluğu ile İngilizlerin idaresi altındaki Hindistan arasında bir tampon bölge olarak kurulan Afganistan, Kırgızların ülkesini Rus, Çin ve Afgan Pamir'i olarak üçe ayırdı. Komünizme her zaman karşı çıkan Kırgızlar önce Çin'e sığındılar, Çin'de Mao'nun iktidara gelmesiyle tekrar Afgan Pamir'ine geri dönmek zorunda kaldılar.1978'de Sovyetler'in Afganistan'ı işgal etmesiyle de bütün kabile 30 bin baş hayvan ile dağları aşarak Pakistan'a kaçtı. Sıcak iklime dayanamayan çok sayıda Kırgız ölünce, liderleri Hacı Rahman Kul birçok ülkeye mektup yazarak sığınma hakkı istedi. Dört yıl sonra aynı hafta içinde hem Alaska'dan hem de Türkiye'den olumlu yanıt aldılar. Türk kökenli olan, Türkçeye yakın bir dil konuşan Müslüman Kırgızlar Türkiye'yi tercih ettiler ve 1982'de uçaklarla Türkiye'ye getirilerek Van'ın Erciş ilçesine yerleştirildiler.
Ben Hopkins Kırgızlar hakkında bir belgesel çekmeye karar verdikten sonra,2003 ve 2004 yıllarında birlikte iki kez Van'a giderek Ulupamir köyüne konuk olduk. Amacımız, hem mekân araştırması yapmak, hem de -Ben filmde Kırgızların kendi öykülerini canlandırmalarını istediği için- onların güvenini kazanmaktı.1982'de 1300 kişiyle kurulan köyün nüfusu,2004 yılında 2 bine ulaşmıştı. Kırgızlar eğitime büyük önem veriyordu; köydeki okulda 450 öğrenci eğitim görmekteydi. Ben, filmde geriye dönüşlerle Kırgızların, Ruslara savaşlarını, yaşadıkları büyük göçü, Türkiye'ye gelmelerini, ülkeye uyum sağlamalarını ve belki de en önemlisi kendi kültürlerini koruma çabalarını anlatmayı planlıyordu. Senaryo, İngilizler ve Türklerden oluşan bir film ekibinin köye gelerek Kırgızların desteğiyle tarihte geçen olayları yeniden canlandırmaya çalışmasını da içeriyordu.
2005 sonbaharında çekilen filmde Rus askerlerini Van Devlet Tiyatrosu oyuncuları canlandırdı. Kırgızlar ise hem kendilerini hem de atalarını oynadılar. Hayvancılıkta son derece usta olan Kırgızlar, bir koyundan yararlanmanın 37 farklı yolunu bilmelerine karşın yetişen yeni nesil eğitimi önemseyerek büyük kentlere gitmeyi tercih ediyor. Mesela İstanbul'da internet kafe açmayı düşünen genç bir Kırgıza göre Ulupamir Köyü 30 yıl içinde tamamen terk edilecek.
Tarihi bir belgesel, bir kabilenin etnografik betimlenmesi, kişi ve küreselleşme arasındaki çatışmanın yansıması ve film çekmek üzerine bir film olarak tanımlayabileceğimiz 'Ölü Bir Koyundan Yararlanmanın 37 Yolu', Van'da yaşayan ama varlıklarından pek haberdar olmadığımız Kırgızları anlatan ilginç bir yapıt.
Kaynak: Radikal
|
|
|
|
|
|
Beş Vakit yılın en iyi 5. filmi
The Times ve The Sunday Times gazeteleri, 'Yılın En İyi 100 Filmi'ni belirledi. Reha Erdem'in yönettiği 'Beş Vakit' filmi, 'Yılın en iyi beş filmi' arasına girdi.
Bir süre önce ölen aktör Heath Le... |
|
|
Derviş Zaim’in Filmi “Nokta”ya Mısır’dan Ödül
Yönetmenliğini Derviş Zaim'in yaptığı 'Nokta' filmi, 32. Uluslararası Kahire Film Festivali'nde 'En İyi Dijital Film' ödülü kazandı.
Başrolünü Mehmet Ali Nuroğlu, Settar Tanrıöğen ve Ser... |
|
|
Pandora’nın Kutusu, 23 Ocak 2009′da Sinemalarda
Yönetmeliğini Yeşim Ustaoğlu’nun yaptığı başrollerini Tsilla Chelton, Derya Alabora, Övül Avkıran, Onur Ünsal ve Osman Sonant’ın paylaştığı “Pandora’nın Kutusu” 23 Ocak 2009’da Türkiye’de gösterime... |
|
|
Boston'da belgesel ve kısa film yarışması
ABD'nin Boston kentinde, 13. Türk Kültür ve Sanat Festivali kapsamındaki geleneksel Belgesel ve Kısa Film Yarışması, bu yıl 2-7 Aralık tarihleri arasında düzenlenecek.
Festival yetkililerince yapıl... |
|
|
Uzaylı Reavers İnsanlığı Uyaracak!
Hollywood sinemasının ünlü oyuncularından Keanu Reeves, iddialı bir filmle yeniden sinemaseverlerin karşısına çıkıyor.
Scott Derrickson’ın yönettiği ‘12.12.08 Dünyanın Durduğu Gün / The Day The Ear... |
|
|
Türk Sineması'nın altın yılı
Geride bırakmaya hazırlandığımız 2008, Türk Sineması'nın ''altın yılı'' oldu. Yıl içinde 50'nin üzerinde film izleyiciyle buluşurken, seyirci rekoru kıran yerli yapımlar uluslararası festivallerde de ... |
|
|
Vizyondakiler
