|
Hem büyüklere hem küçüklere haberi |
|
|
|
|
Hem büyüklere hem küçüklere
19.10.2000
|
Bir zamanlar Walt Disney adında bir adam ya?ardı... Bu adam mucizeler yarattı; ilk olarak 1928 yılında "Steamboat Willie" adlı kısa filminde Miki Fare'nin ilkel ?eklini izleyiciyle tanıştırdı. 1940 yılından itibaren de çizgi filmlere renk ve ses unsurunu getirdi; amacı, Miki Fare'nin tanınma düzeyini artırmak için "The Sorcerer's Apprentice" adlı bir film yapmaktı. Ancak olaylar öylesine hızlı gelışti ki, ortaya animasyon tarihinin başyapıtlarından biri olan "Fantasia" çıkmış oldu.
Yazıya bir masal havasıyla başladık, öyle de devam edelim... Bir zamanlar "orta sınıf zevki" adı verilen beğeniye hitap eden popüler kültür ürünleri vardı. Özellikle 1940'lı yıllarda boy gösteren bu ürünler, genelde Pearl Buck romanları ve 'hafif' klasik müzikten olu?uyordu. Orta sınıf katmanlarının bu tür çalışmalara gösterdiği ilgi sonucunda kitlesel eğlence ürünlerinin gereksinme duyduğu yeterli yaygınlık sağlandı. O dönemin radyo kanalları, opera ve senfoniler yayınlamaya başladı. Walt Disney yapımı "Fantasia"nın ortaya çıkışı da, ışte o dönemde gerçekle?ti. Çizgi film teknolojisiyle klasik müziği bütünle?tiren "Fantasia"nın özelliği, beyazperde üzerindeki rengarenk görüntülere, konser salonlarının repertuvarının e?lik etmesiydi.
"Fantasia"nın gösterime girmesiyle birlikte izleyici ünlü maestro Leopold Stokowski'nin yönettiği orkestradan Stravinsky'nin 'The Rite Of Spring' adlı yapıtını, artık yalnızca dinlemekle kalmıyor; aynı zamanda beyazperdede dev dinozorların düellosuna tanık olabiliyordu. Kısacası Disney, iyi müziğin sinemalara getirilmesi konusunda önemli bir görev üstlenmış ve klasik müziğin orta sınıf kitlelerine yayılmasını sağlamıştı.
Epik bir öfke
Walt Disney'in o yıllardaki niyeti "Fantasia"yı gelıştirmek suretiyle organik bir film yapmaktı. Gösterime giren her film, her yıl yeniden gözden geçirilecek; eski bölümlerle yeni bölümler yer değıştirecek ve her yıl yeni bir "Fantasia" gösterime girecekti. Walt Disney'in "Öyle bir film ki, konser değil, vodvil ya da revü hiç değil. Komedi, fantezi, drama, izlenimcilik, renk, ses ve epik öfkenin büyük bir karışımı" diye tanımladığı rüyası, ekonomik nedenlerden dolayı gerçekle?emedi.
Film, 1968 yılında bir kez daha gösterime girdi ve hiç beklenmedik bir biçimde dönemin hippilerinin baştacı oluverdi. 91'de yayınlanan videosu da ilgi görünce, yeni projeler üretilmeye başlandı. Yeni "Fantasia"nın hayata geçirilmesi ise Walt Disney'in yeğenlerinden Roy Disney'e nasip oldu.
Yarın ülkemizde gösterime girecek "Fantasia 2000", toplam sekiz bölümden olu?uyor. "Fantasia 2000"de, 40. yılındaki filmden yalnızca bir bölüm var; diğer yedi bölümün tamamı yeniden çekilmış. Filmin yönetmenleri ise şöyle: Pixote Hunt, Hendel Butoy, Eric Goldberg, James Algar, Francis Glebas, Geatin Brizzi ve Pual Brizzi."Fantasia 2000"in gerçek izleyici kitlesini, çizgi film olgusunun sanatsal potansiyeline inanan insanlar olu?turuyor. Film de zaten bu potansiyeli son derece görkemli biçimde kutsayan bir yapıya sahip...
Önce hayaller doğar
Filme şöyle bir gözatacak olursak: Yönetmen Handel Butoy'un vizyonuyla bir metamorfoz geçiren Respighi'nin ünlü yapıtı "Pines of Rome", anne ve babasından ayrılan bir çocuğun öyküsünün anlatıldığı klasik bir peri masalına bürünüyor. Bu çocuk yavru bir balinadan başkası değil elbette... Butoy, ayrıca çok sevimli bir başka bölüme daha imza atmış. Shostakovich'in 'İkinci Piyano Konçertosu' e?liğinde yorumlanan bu bölüm Andersen'in "The Steadfast Tin Soldier" masalını perdeye taşıyor. Bu bölümde tek bacaklı askerin, balerin sevgilisiyle el ele vererek canavarlara karşı savaşımını anlatıyor.
Yönetmenliğini Eric Goldberg'in üstlendiği ve Saint-Saens'in "Carnival of the Animals" adlı yapıtının yorumlandığı bölümdeki yoyo ile dans eden flamingoların görüntüleri ise izleyicilere Bob Clampett'in 1943 tarihli çizgi filmi "A Corny Concerto"yu anımsatıyor. Yine Goldberg'in yönettiği "Rhapsody of Blue" adlı bölüm, karikatürist Al Hirscfeld'e ışaf niteliğinde. Stravinsky'nin "Firebird" adlı yapıtının çizgi görüntüleri ise Gaeten ve Paul Brizzi karde?ler tarafından olu?turulmu?. Bu bölümde, ormanı yok etmeye kalkışan bir volkan yaratığına karşı el ele veren bir geyik ile orman cininin, ormanı restore etme çabası anlatılıyor...
Doğrusu "Fantasia 2000"i anlatmak yetmeyecek gibi, en iyisi, siz çocuğunuzun elinden tutup sinemaya doğru yollanın.
Kaynak: Yenibinyıl
|
|
|
Haberde adı geçen kişilerle ilgili bilgi için
tıklayın:
|
|
|
|
|
