Yılmaz Güney

Yılmaz Güney

Yılmaz Güney
Oyuncu, Senarist, Yapımcı, Yönetmen

Doğum Tarihi: 1.4.1937

Ölüm Tarihi: 9.9.1984

Doğum Yeri: Adana, Türkiye

Türk sinema oyuncusu, yönetmen, senarist ve yazar.

Babası Siverekli Zaza, annesi ise Vartolu bir Kürt olan Yılmaz Güney, Özellikle Çirkin Kral dönemi sonrasında çektiği Cannes ödüllü Yol, Sürü, Umutsuzlar gibi filmleriyle tanınır.

Yılmaz Güney'in gerçek adı Yılmaz Pütün'dür. Kendi ifadesine göre Pütün kırılması zor sert meyve çekirdeği demektir. 1937 yılında, köylü bir ailenin iki çocuğundan biri olarak dünyaya geldi. Babası Siverek Desman köyünden olup, annesi Muş'un Varto ilçesindendir. Kendisi Adana'da büyümüş ve Adana birçok filmine konu olmuştur. Adana'da bir süre Kemal ve And Film şirketlerinin bölge temsilcisi olarak çalıştı. Üniversite okumak üzere İstanbul'a gitti ve Atıf Yılmaz ile tanıştı. Bu süreçte bir yandan da hikâyeler yazıyordu. Daha sonra Atıf Yılmaz'ın da desteğiyle sinemada çalışmalarına başladı.

Sinemaya başlaması

Yılmaz Güney, 1959 yılında Atıf Yılmaz'ın yönetmenliğini yaptığı Bu Vatanın Çocukları ve Alageyik isimli filmlerin hem senaryosunu yazar hem de filmlerde rol alır ve oynar. Karacaoğlan'ın Kara Sevdası'nda da yönetmen yardımcılığı yapar. Yeni Ufuklar ve On Üç gibi dergilere de öyküler yazan Yılmaz Güney, bir öyküsünde komünizm propagandası yaptığı gerekçesiyle yargılanır ve 1961 yılında bir buçuk yıl hapis cezasına mahkûm olur.

İki yıl sonra tekrar kaldığı yerden devam eden Yılmaz Güney, o dönemde daha çok macera filmleri çeker. Filmlerinde ezilen, hor görülen bir 'Anadolu çocuğunun' otoriteye başkaldırısı vardır. Bu dönemde Çirkin Kral lakabını alır. Bu dönemdeki en önemli filmi Lütfü Akad'ın yönettiği ve kendisinin yazdığı bir film olan Hudutların Kanunu'dur. Bu dönem boyunca oyunculuğunu geliştiren Yılmaz Güney, abartısız ve yalın oyunculuk anlayışı bu dönemde artık oturtmuştur.

Cezaevi ve firari yılları

Yılmaz Güney, 1971 yılında Efraim Elrom'un öldürülmesinden sorumlu olan başta Mahir Çayan olmak üzere diğer Türkiye Halk Kurtuluş Partisi-Cephesi üyelerini sakladığı gerekçesiyle 2 yıl hapse ve sürgüne mahkûm edildi. Yılmaz Güney içeride kaldığı süre boyunca sinema ve sanat ile ilgili fikirlerini; şiir ve öykülerini o dönemde çıkarmaya başladığı Güney dergisinde yayınlamıştır. 1974'te cezaevinden çıktı. İki yıldan fazla cezaevinde kalan Yılmaz Güney aynı yıl Arkadaş filmini çekti. Yine aynı yıl Endişe adlı filmi çekerken Yumurtalık ilçesindeki bir gazinoda ilçe yargıcı Sefa Mutlu'yu öldürmekten tutuklandı ve 25 Ekim'de Ankara 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nde başlayan yargılamaların sonucu 13 Temmuz 1976'da 19 yıl hapis cezasına çarptırıldı.

Beş yıl hapis yattıktan sonra 9 ekim 1981 tarihinde izinli olarak çıktığı Isparta Yarı Açık Cezaevinden yurtdışına firar etti. Yılmaz Güney'in hapisten kaçışı da filmlerini anımsatmıştır. Hapse girmeden önce çekmiş olduğu Şeytanın Oğlu filminde: bir günlük bayram izininde dışarı çıkan ve kayıplara karışan bir adamın hikâyesini anlatmıştır. Filmine benzer bir yaşantı tecrübe etmiştir. Bir günlük izin ile hapisten çıkan Güney, Antalya'nın Kaş ilçesinden Yunanistan'a bağlı Meis adasına, oradan da İsviçre'ye kaçmıştır. Daha sonra Fransa'ya geçer ve yaşamının geri kalanını orada geçirir.

Cezaevinde sinema ile olan ilgisi devam etti. Bu dönemde yazdığı Zeki Ökten tarafından çekilen Sürü ve yurt dışında ve yurt içinde büyük ilgi gören ve Şerif Gören tarafından Yol çekildi. Cezaevindeyken GÜNEY adlı bir sanat-kültür dergisi çıkardı. Yol'un kurgusunu tekrar yaptı ve Cannes Film Festivali'nde ödül aldı. Yurt dışına kaçtıktan sonra Fransa'da Duvar filmini çekti. Güney'in, 1976 yılında Ankara Merkez Kapalı Ceza ve Tutukevi'nde tanıklık ettiği, çocuklar koğuşunda çıkan ve tüm cezaevine yayılan bir isyanın sinemaya aktarıldığı Duvar onun son filmi olmuştur.

Son yıllarını Paris'te geçiren Güney, mide kanseri nedeniyle 9 Eylül 1984'te yaşamını yitirdi. Mezarı Paris'te bulunan Père Lachaise Mezarlığı'nda 62. kısımda bulunmaktadır.

Filmografi

Yönetmen

1983 Duvar
1981 Yol
1978 Sürü
1974 Zavallılar
1974 Endişe
1974 Arkadaş
1971 İbret
1971 Yarın Son Gündür
1971 Vurguncular
1971 Umutsuzlar
1971 Kaçaklar
1971 Baba
1971 Ağıt
1971 Acı
1970 Yedi Belalılar
1970 Umut
1970 Piyade Osman
1970 Canlı Hedef
1969 Bir Çirkin Adam
1969 Aç Kurtlar
1968 Seyyit Han
1968 Pire Nuri
1967 Benim Adım Kerim
1967 Bana Kurşun İşlemez
1966 At Avrat Silah

Senaryo

1983 Duvar
1981 Yol
1979 Düşman
1978 Sürü
1975 İzin
1975 Bir Gün Mutlaka
1974 Zavallılar
1974 Endişe
1974 Arkadaş
1971 İbret
1971 Çirkin ve Cesur
1971 Yarın Son Gündür
1971 Vurguncular
1971 Umutsuzlar
1971 Kaçaklar
1971 Baba
1971 Ağıt
1971 Acı
1970 Şeytan Kayaları
1970 İmzam Kanla Yazılır
1970 Yedi Belalılar
1970 Umut
1970 Sevgili Muhafızım
1970 Piyade Osman
1970 Canlı Hedef
1969 Bir Çirkin Adam
1969 Bin Defa Ölürüm
1969 Belanın Yedi Türlüsü
1969 Aç Kurtlar
1968 Seyyit Han
1968 Pire Nuri
1968 Kardeşim Benim - Kargacı Halil
1968 Azrail Benim
1967 Şeytanın Oğlu
1967 Çirkin Kral Affetmez
1967 Benim Adım Kerim
1967 Bana Kurşun İşlemez
1967 At Hırsızı Banuş
1966 Yedi Dağın Aslanı
1966 Tilki Selim / Hedeftekiler
1966 Kovboy Ali
1966 Hudutların Kanunu
1966 Eşrefpaşalı
1966 Burçak Tarlası
1966 At Avrat Silah
1965 Krallar Kralı
1965 Konyakçı
1965 Kasımpaşalı Recep
1965 Kasımpaşalı / Korkunç Vurgun
1965 Gönül Kuşu
1964 Prangasız Mahkumlar
1964 Koçero
1964 Kamalı Zeybek
1964 Hergün Ölmektense
1963 İkisi De Cesurdu
1962 Ölüme Yalnız Gidilir
1961 Yaban Gülü
1960 Suçlu
1959 Karacaoğlan'ın Kara Sevdası
1959 Bu Vatanın Çocukları
1959 Ala Geyik

Yapımcı

1979 Düşman
1978 Sürü
1975 İzin
1975 Bir Gün Mutlaka
1974 Zavallılar
1974 Endişe
1974 Arkadaş
1971 İbret
1971 Vurguncular
1971 Ağıt
1970 Umut
1969 Bir Çirkin Adam
1969 Aç Kurtlar
1968 Seyyit Han
1968 Pire Nuri

Oyuncu

1996 Aynalar (TV Dizisi)
1995 Adana - Paris
1987 Yılmaz Güney: His Life
1984 O'na Çirkin Kral Derlerdi
1982 Chambre 666 (TV Dizisi)
1975 İnce Memed Vuruldu
1974 Zavallılar
1974 Endişe
1974 Arkadaş
1972 Sahtekar
1972 Sahtekar
1971 İbret
1971 Çirkin ve Cesur
1971 Yarın Son Gündür
1971 Vurguncular
1971 Umutsuzlar
1971 Silah ve Namus
1971 Sezercik Yavrum Benim
1971 Kaçaklar
1971 Baba
1971 Ağıt
1971 Acı
1970 Şeytan Kayaları
1970 İmzam Kanla Yazılır
1970 Çifte Yürekli
1970 Zeyno
1970 Yedi Belalılar
1970 Umut
1970 Son Kızgın Adam
1970 Sevgili Muhafızım
1970 Piyade Osman
1970 Onu Allah Affetsin
1970 Kanımın Son Damlasına Kadar
1970 Canlı Hedef
1969 Çifte Tabancalı Kabadayı
1969 Kurşunların Kanunu
1969 Kan Su Gibi Akacak
1969 Güney Ölüm Saçıyor
1969 Bir Çirkin Adam
1969 Bin Defa Ölürüm
1969 Belanın Yedi Türlüsü
1969 Aç Kurtlar
1968 Öldürmek Hakkımdır
1968 Seyyit Han
1968 Pire Nuri
1968 Marmara Hasan
1968 Kardeşim Benim - Kargacı Halil
1968 Can Pazarı
1968 Beyoğlu Canavarı
1968 Azrail Benim
1968 Aslan Bey
1967 Şeytanın Oğlu
1967 İnce Cumali
1967 Çirkin Kral Affetmez
1967 Kızılırmak Karakoyun
1967 Kurbanlık Katil
1967 Kozanoğlu
1967 Eşkiya Celladı
1967 Büyük Cellatlar
1967 Bomba Kemal
1967 Benim Adım Kerim
1967 Bana Kurşun İşlemez
1967 Balatlı Arif
1967 At Hırsızı Banuş
1967 Aslan Arkadaşım
1966 Çirkin Kral
1966 Yiğit Yaralı Olur
1966 Yedi Dağın Aslanı
1966 Yalnız Adam (Kibar Haydut)
1966 Ve Silahlara Veda
1966 Tilki Selim / Hedeftekiler
1966 Silahların Kanunu
1966 Kovboy Ali
1966 Kibar Haydut
1966 Kerimo / Anası Yiğit Doğurmuş
1966 Hudutların Kanunu
1966 Eşrefpaşalı
1966 At Avrat Silah
1965 Üçünüzü de Mıhlarım
1965 Yaralı Kartal
1965 Torpido Yılmaz
1965 Tehlikeli Adam
1965 Sokakta Kan Vardı
1965 Silaha Yeminliydim
1965 Sayılı Kabadayılar
1965 Mağrur ve Sefil
1965 Krallar Kralı
1965 Korkusuzlar
1965 Konyakçı
1965 Kasımpaşalı Recep
1965 Kasımpaşalı / Korkunç Vurgun
1965 Kanlı Buğday
1965 Kan Gövdeyi Götürdü
1965 Kahreden Kurşun
1965 Haracıma Dokunma
1965 Gönül Kuşu
1965 Dağların Oğlu
1965 Davudo
1965 Beyaz Atlının Dönüşü
1965 Beyaz Atlı Adam
1965 Ben Öldükçe Yaşarım
1964 Zımba Gibi Delikanlı
1964 Prangasız Mahkumlar
1964 On Korkusuz Adam
1964 Mor Defter
1964 Koçero
1964 Kocaoğlan
1964 Kara Şahin
1964 Kamalı Zeybek
1964 Hergün Ölmektense
1964 Halime'den Mektup Var
1963 İkisi de Cesurdu
1961 Tatlı Bela
1960 Dolandırıcılar Şahı
1959 Tütün Zamanı
1959 Bu Vatanın Çocukları
1959 Ala Geyik

Kitapları

1978 Hudutların Kanunu
1966 Düzen

Ödülleri

1983 Fransız Eleştirmenleri Ödülü - En İyi Yabancı Film, Yol
1982 35. Cannes Film Festivali - En İyi Film, Yol
1982 35. Cannes Film Festivali - Hristiyan Birliği Özel Mansiyonu, Yol
1982 35. Cannes Film Festivali - Fipresci Ödülü, Yol
1980 30. Berlin Film Festivali - En İyi Senaryo, Düşman
1977 27. Berlin Film Festivali - FIPRESCI Ödülü, Sürü
1975 12. Antalya Film Şenliği - En İyi 3. Film, Zavallılar
1975 12. Antalya Film Şenliği - En İyi Senaryo, Endişe
1975 12. Antalya Film Şenliği - En İyi 2. Film, Arkadaş
1971 3. Adana Altın Koza Film Şenliği - En İyi 2. Film, Acı
1971 3. Adana Altın Koza Film Şenliği - En İyi Senaryo, Ağıt
1971 3. Adana Altın Koza Film Şenliği - En İyi Erkek Oyuncu, Acı
1971 3. Adana Altın Koza Film Şenliği - En İyi Yönetmen, Ağıt
1971 3. Adana Altın Koza Film Şenliği - En İyi Film, Ağıt
1971 Grenoble Film Şenliği - Seçiciler Kurulu Özel Ödülü, Umut
1970 2. Adana Altın Koza Film Şenliği - En İyi Film, Umut
1970 2. Adana Altın Koza Film Şenliği - En İyi Senaryo, Umut
1970 2. Adana Altın Koza Film Şenliği - En İyi Erkek Oyuncu, Umut
1970 2. Adana Altın Koza Film Şenliği - En İyi Erkek Oyuncu, Umut
1970 2. Adana Altın Koza Film Şenliği - En İyi Senaryo, Umut
1970 2. Adana Altın Koza Film Şenliği - En İyi Film, Umut
1970 7. Antalya Film Şenliği - En İyi Erkek Oyuncu, Bir Çirkin Adam
1969 1. Adana Altın Koza Film Şenliği - En İyi Erkek Oyuncu, Seyyit Han
1967 4. Antalya Film Şenliği - En İyi Erkek Oyuncu, Hudutların Kanunu

Görev Aldığı Yapımlar

Yılmaz Güney Fotoğrafları

Yılmaz Güney İle İlgili Haberler

Portreler


Vizyondakiler